Әжмағи Смағұлов — Ақтөбе өңірінің медицина ғылымы мен жоғары білім саласының дамуына елеулі үлес қосқан ғалым, медицина ғылымының кандидаты, профессор. Ол 1932 жылы Ақтөбе облысы Темір ауданында дүниеге келген.
Ә. Смағұловтың кәсіби өміріндегі ең маңызды кезең Ақтөбе мемлекеттік медицина институтымен тығыз байланысты. 1971 жылы ол осы оқу орнының ректоры болып тағайындалып, 1995 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін институтты басқарды. Оның басшылығы кезінде оқу орнының материалдық-техникалық базасы нығайып, ғылыми-педагогикалық әлеуеті артты, Батыс Қазақстан өңірі үшін дәрігер мамандарын даярлау ісі жаңа деңгейге көтерілді.
Әжмағи Смағұлов медицина саласындағы ұйымдастырушылық қабілетімен, жоғары білім жүйесіндегі жауапты қызметімен және білікті мамандар даярлауға қосқан еңбегімен есте қалды. Оның есімі Ақтөбе қаласының зияткерлік және медициналық тарихында ерекше орын алады.
Ескерткіштің сипаттамасы: Әжмағи Смағұловқа арналған ескерткіш-мүсін 2016 жылы Ақтөбе қаласында, Асау-Барақ пен Ә. Смағұлов көшелерінің қиылысында орнатылған. Ескерткіш бетоннан дайындалып, алтын түске боялған.
Ескерткіштің жалпы биіктігі — 3,79 м. Мүсіннің биіктігі — 1,25 м. Тұғырының биіктігі — 1,98 м, ені — 56 см. Композицияда ғалымның тұлғалық бейнесі ұстамды әрі салмақты сипатта берілген. Бұл көркемдік шешім оның ғылым мен білім саласындағы беделін, ұстаздық болмысын және қоғам алдындағы жауапкершілігін айқындайды.
Алтын түсті мүсін көрермен назарын тұлғаның мәртебесіне аударады, ал биік тұғыр профессордың өңірлік медицина білімін дамытудағы орны мен еңбегін символдық тұрғыда көрсетеді.