«Айдарлыаша» геоморфологиялық кесіндісі

ХХ ғасырдың басында ғалымдар Қазақстандағы бір дала өзенінің жағасында, жасы шамамен 350 млн жыл, таста қатып қалған моллюск қабыршақтарын тапты. Бұл жерде жүздеген миллион жыл бұрын қазақ даласының орнында теңіз болғаны туралы хабарлайды. Жер қыртысының 40 қабаты беткейге шығарылды. Бұл қабаттарда өсімдіктер мен жануарлардың қалдықтары табылды. Қабаттар өзен жағалауында 1,5 км-ге созылып орналасқан. Стратотип 50 метрге дейін биіктікті жар түріне ие.

1996 жылы Пекинде өткен, геологтардың халықаралық конгрессінде Қазақстандық стратотипке 10 миллион жыл бұрын болған Карбон мен Пермь жүйелерінің іздерін сақтаған ретінде жаһандық мәртебесі берілді. Ал 2005 жылы ол ерекше қорғалатын аумақтардың республикалық тізіміне енгізілді.